{"id":1,"date":"2025-06-13T06:27:13","date_gmt":"2025-06-13T06:27:13","guid":{"rendered":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/?p=1"},"modified":"2025-06-19T10:52:00","modified_gmt":"2025-06-19T10:52:00","slug":"hello-world","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/2025\/06\/13\/hello-world\/","title":{"rendered":"Atat\u00fcrk ve Hukuk"},"content":{"rendered":"\n

1921 VE 1924 ANAYASALARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yeni T\u00fcrk Devleti, milli egemenlik ilkesine dayal\u0131 bir sistem \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Bu ilkenin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi tek devlet sistemi, laik hukukun ge\u00e7erli oldu\u011fu demokratik Cumhuriyet modeliydi. Bu nedenle, 23 Nisan 1920’de TBMM’nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131, ilerde hukuk alan\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir ink\u0131lap yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6stergesi ve ilk basama\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

TBMM’nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Anayasa, 20 Ocak 1921’de Te\u015fkilat-\u0131 Esasiye Kanunu ad\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

23 madde ve bir de ek maddeden olu\u015fan Anayasa’n\u0131n k\u0131sal\u0131\u011f\u0131 o d\u00f6nemin \u00f6zelli\u011finden ileri gelmekteydi. Sadece ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fartlar\u0131 ve acil ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamakla yetinilmenin gerekli oldu\u011fu kanaati, k\u0131sa ve \u00f6zet bir anayasa haz\u0131rlan\u0131\u015f\u0131na sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Cumhuriyet’in ilan\u0131 ve hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda sonra yeni T\u00fcrkiye’nin yeni bir Anayasaya ihtiyac\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. TBMM’de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ve m\u00fczakereler sonunda, 20 Nisan 1924’te Te\u015fkilat-\u0131 Esasiye Kanunu kabul edilerek y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015ftur. Bu Anayasa, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin demokrasi prensiplerine de\u011fer verdi\u011fini g\u00f6steren, tarihi geli\u015fmelerin sonucu olarak haz\u0131rlanan ve ger\u00e7ek hayat\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren bir Anayasa’d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1924 Anayasas\u0131’n\u0131n ruhunda ve mant\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin siyasi te\u015fkilat\u0131, demokrasi esas\u0131na dayan\u0131r. Memlekette hakimiyetin, ger\u00e7ek ve tek sahibi, T\u00fcrk milletidir. Milletin dilekleri, fikir ve arzular\u0131, tek bir organda, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde toplan\u0131r ve bu mecliste de, millet iradesi se\u00e7im yolu ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak 1924 Anayasas\u0131 genel nitelikleriyle mill\u00ee ruh ve ihtiyac\u0131n ifadesi, tarihi ve sosyal ak\u0131\u015flar\u0131n bir sonucu olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK MEDEN\u0130 KANUNU<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hukuk alan\u0131nda yap\u0131lan ink\u0131laplar\u0131n ana amac\u0131, laik, demokratik, \u00e7o\u011fulcu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, akla, bilimsel esaslara ve en \u00f6nemlisi e\u015fitli\u011fe dayanan bir devlet sistemi ve ya\u015fam bi\u00e7imi olu\u015fturabilmekti.<\/p>\n\n\n\n

Hukuk ink\u0131lab\u0131 da, siyasal ink\u0131laplar gibi, arka arkaya at\u0131lan \u00e7e\u015fitli ad\u0131mlardan olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Hukuk ink\u0131lab\u0131n\u0131n \u00f6n \u015fartlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan siyasi ink\u0131laplar\u0131n tamamlanmas\u0131 \u00fczerine, mevcut hukuk sistemini yenilemek ve modernle\u015ftirmek \u00fczere 1923 y\u0131l\u0131nda Adliye Vek\u00e2leti taraf\u0131ndan medeni hukuk, ceza hukuku, usul hukuku gibi alanlarda \u00e7e\u015fitli komisyonlar kurulmu\u015ftur. Bu komisyonlar y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanunlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irecek ve tadil edecek, hukuk deyimlerini belirleyeceklerdi.<\/p>\n\n\n\n

1926 y\u0131l\u0131nda \u0130svi\u00e7re Medeni Kanunu baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle T\u00fcrk Medeni Kanunu olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Bu kanunun se\u00e7iminde; basit dili, a\u00e7\u0131k, h\u00e2kime geni\u015f takdir yetkisi veren esnek karakteri, Avrupa’da kabul edilen en yeni, liberal, kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fine dayanan bir aile d\u00fczenini i\u00e7eren ve demokratik bir devletin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilir \u00f6zellikleri etkili olmu\u015ftur. Bu kanunun kabul\u00fcnden k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, 1925 y\u0131l\u0131nda, T\u00fcrkiye’de ya\u015fayan Ermeniler, Yahudiler ve Rumlar birer ay arayla verdikleri dilek\u00e7elerle, “art\u0131k medeni hukuk bak\u0131m\u0131ndan, ayr\u0131 bir muameleye tabi olmak ihtiyac\u0131n\u0131 duymad\u0131klar\u0131n\u0131, gayrim\u00fcslim cemaatler i\u00e7in ayr\u0131 h\u00fck\u00fcmler konmas\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yeni medeni kanunun kendilerine de uygulanmas\u0131n\u0131 istediklerini” Adliye Vek\u00e2letine bildirmi\u015flerdir. B\u00f6ylece y\u00fczy\u0131llar sonra \u00fclkemizdeki vatanda\u015flar aras\u0131nda hukuk birli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

– Yeni T\u00fcrk Meden\u00ee Kanunu;
– \u0130lerici, ink\u0131lap\u00e7\u0131, laik ve halk\u00e7\u0131 bir ruh ta\u015f\u0131yordu.
– Evlenme, bo\u015fanma, miras, vel\u00e2yet, hak ve fiil ehliyeti gibi konularda kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.
– Tek e\u015flilik usul\u00fcn\u00fc getirmi\u015ftir.
– Meden\u00ee nik\u00e2h usul\u00fc getirmi\u015ftir.
– Kad\u0131n, erkek t\u00fcm T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ayn\u0131 haklara kavu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.
– H\u00e2kimlere tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 geni\u015f takdir serbestisi ile h\u00e2kimler olay\u0131n ve \u00fclkenin \u015fartlar\u0131na uygun olarak hukuk kural\u0131 yaratma ve uygulama imk\u00e2n\u0131na kavu\u015fmu\u015flard\u0131r.
– T\u00fcrk h\u00e2kimleri, verdikleri kararlarla yeni hukuku k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde mill\u00eele\u015ftirmi\u015flerdir.
– Halk\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f ve mill\u00ee ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren bir hukuk sistemi olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

D\u0130\u011eER KANUNLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hukuk alan\u0131nda ba\u015flat\u0131lan ink\u0131laplar, yaln\u0131zca Medeni Kanun ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015f, belirli aral\u0131klar ile yap\u0131lan d\u00fczenlemeler sonucunda bu alanda ortaya \u00e7\u0131kan bo\u015fluklar\u0131n doldurulmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk Medeni Kanunu’ndan sonra, 1926’da Ceza Kanunu ve Ticaret Kanunu, 1927’de Hukuk Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu, 1929’da Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc ve Deniz Ticareti Kanunlar\u0131, 1932’de \u0130cra-\u0130fl\u00e2s kanunlar\u0131 yine bat\u0131 \u00fclkelerin kanunlar\u0131ndan yararlan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015flerdir. Bu kanunlarda geli\u015fen ihtiya\u00e7lara uygun olarak de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Medeni hukuk alan\u0131nda t\u00fcm haklar\u0131na kavu\u015fan T\u00fcrk kad\u0131n\u0131na ilk olarak 3 Nisan 1930’da \u00e7\u0131kar\u0131lan Belediyeler Yasas\u0131 gere\u011fince belediye se\u00e7imlerine kat\u0131lma hakk\u0131 ve 26 Ekim 1933’te K\u00f6y Kanunu’nun de\u011fi\u015ftirilmesi ile de muhtar ve ihtiyar heyetlerine se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk kad\u0131n\u0131 5 Aral\u0131k 1934’te milletvekili se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131 elde etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Hukuk ink\u0131lab\u0131 ile T\u00fcrk hukuku sistemi laik bir temele oturtulmu\u015ftur. \u0130nsanlar aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, herkesin kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit muameleye t\u00e2bi tutuldu\u011fu bir hukuk sisteminin alt yap\u0131s\u0131 kurulmu\u015ftur. Yeni sistemde kanunlar\u0131n tekli\u011fi ve genelli\u011fi ilkesi ge\u00e7erli kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a: https:\/\/ata.msb.gov.tr\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1921 VE 1924 ANAYASALARI Yeni T\u00fcrk Devleti, milli egemenlik ilkesine dayal\u0131 bir sistem \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Bu ilkenin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi tek devlet sistemi, laik hukukun ge\u00e7erli oldu\u011fu demokratik Cumhuriyet modeliydi. Bu nedenle, 23 Nisan 1920’de TBMM’nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131, ilerde hukuk alan\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir ink\u0131lap yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6stergesi ve ilk basama\u011f\u0131d\u0131r. TBMM’nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Anayasa, 20 Ocak 1921’de Te\u015fkilat-\u0131 Esasiye […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34,"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/avbetulkaraaslan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}